5 долоо хоногтойд таны хүүхдийн хөгжил
Бяцхан ургийн өсөлт
Умайн гүн дэх жижигхэн үр хөврөл маш хурдан өсөж байгаа бөгөөд одоогоор хүнээс илүү хурганы үр төл шиг харагддаг. Энэ үр хөврөл гурван давхаргаас бүрддэг: эктодерм, мезодерм, эндодерм. Эдгээр давхаргууд нь хожим биеийн бүх эрхтэн, эдүүдийг бүрдүүлнэ.
Тархины хөгжил
Таны хүүхдийн тархи, нугас, мэдрэлийн систем нь мэдрэлийн гуурснаас үүсдэг. Энэ гуурс нь үр хөврөлийн дээд давхарга болох эктодермоос хөгжиж эхэлж байна. Эктодерм нь мөн арьс, үс, хумс, хөхний булчирхай, хөлсний булчирхай, шүдний пааланг үүсгэнэ.
Зүрхний хөгжил
Зүрх болон цусны эргэлтийн тогтолцоо нь үр хөврөлийн дунд давхарга болох мезодермоос үүсч эхэлдэг. Мезодерм нь таны хүүхдийн булчин, мөгөөрс, яс, мөн арьсны доорх эдийг бүрдүүлнэ.
Уушги ба хоол боловсруулах тогтолцоо
Гурав дахь давхарга болох эндодерм нь уушги, гэдэс, шээсний тогтолцооны эх үүсвэр болон хөгжихөөс гадна бамбай булчирхай, элэг, нойр булчирхайг бүрдүүлнэ. Энэ хооронд түр зуурын ихэс болон хүйн холбогч хөвсгөр эд аль хэдийн ажиллаж эхэлсэн бөгөөд таны хүүхдэд шаардлагатай шим тэжээл, хүчилтөрөгчийг нийлүүлж байна.
Таны хүүхэд гүнжидийн үрийн хэмжээтэй болжээ
Жирэмсний 5 дахь долоо хоногт илрэх шинж тэмдгүүд
Ойр ойрхон шээх
Жирэмсний гормонууд болон таны биеийн цусны хэмжээ нэмэгдэж буй нь байнга шахуу шээмээр болгох шалтгаан болдог. Жирэмсний үед ариун цэврийн өрөө рүү байнга явах нь хэвийн үзэгдэл. Ус сайн уух нь чухал боловч оройн цагаар шингэн бага уувал шөнө олон дахин босохоос сэргийлнэ.
Хөх эмзэглэж, хавагнах
Хөхний эмзэглэл нь жирэмсний хамгийн эхний шинжүүдийн нэг. Гормоны өсөлт нь цусны урсгалыг нэмэгдүүлж, хөхийг хавагнасан, өвдсөн, хатгуулсан, хүрэхэд мэдрэмтгий болгодог.
Ядрах
Жирэмсний эхэн үеийн туйлын их ядаргааны яг шалтгаан тодорхойгүй байдаг ч гормоны өөрчлөлтөөс болсон байх өндөр магадлалтай. Ихэнх эмэгтэйчүүдийн энерги хоёрдугаар гурван сард буцаж зөв хэвэндээ ордог. Тэр хүртлээ илүү унтаж амрах, ачааллаа багасгах, тусламж хүсэх, өөртөө сайн анхаарал тавихыг хичээгээрэй.
Цус харагдах (spotting)
Эмэгтэйчүүдийн 4 хүн тутмын 1 нь жирэмсний эхний гурван сард бага зэрэг цус харах эсвэл бор туяатай толбо анзаарах нь бий. Ихэнхдээ аюулгүй боловч заримдаа зулбах эсвэл умайн гадуурх жирэмсний шинж байж болдог. Иймээс эмч, эх баригчдаа залгаж зөвлөгөө аваарай. Хэрвээ идэвхтэй цус алдсан, эсвэл хүчтэй өвдөж эмчдээ хүрч чадахгүй байвал яаралтай эмнэлэгт очих хэрэгтэй.
Өглөө дотор муухайрах
Өглөөний дотор муухайрах (жирэмсний үеийн дотор муухайрал, бөөлжих) нь эмэгтэй бүрт өөр өөрөөр илэрдэг, заримд нь бүр илэрдэггүй. Ихэвчлэн жирэмсний 5–6 долоо хоногт эхэлдэг. Зарим эмэгтэйд энэ нь жирэмсэн болсны анхны шинж байдаг. Дотор муухайралтыг намдаах аюулгүй аргууд бий: хооллолт, амьдралын хэв маягаа өөрчлөх, байгалийн гаралтай аргууд, шаардлагатай бол эм. Зовоогоод байвал заавал эмчтэйгээ зөвлөөрэй.
Хоолонд дургүй болох
Ажлын газрынхан тань хоолоо идэхэд үнэр нь таныг дотор муухайруулж байна уу? Хоолны дургүйцэл энэ үед эхэлдэг. Энэ нь гормоны өөрчлөлт болон үнэрт мэдрэг болохтой холбоотой. Хамгийн түгээмэл дургүйцэлд мах, кофе, өндөг, сүү сүүн бүтээгдэхүүн, амтлаг, өөх тос ихтэй хоолнууд багтдаг. Даван туулахын тулд амт багатай, хүйтэн хоол идэж үзээрэй. Хоол хийхэд дотор муухайрдаг бол ойр дотны хүнээр хийлгэх эсвэл гэртээ хоол хүргүүлэхээр захиалаарай.
Жирэмсний 5 дахь долоо хоногт хийх зүйлсийн жагсаалт
Жирэмсний хяналт хийх эмчээ сонгох
Хэрвээ танд итгэдэг, сайн мэддэг эх баригч эсвэл эмэгтэйчүүдийн эмч (OB-GYN) байгаа бол асуудалгүй байна. Харин байхгүй бол одооноос судалж эхлээрэй. Найз нөхөд, хамаатан садангаасаа асуух, өөр эмчээсээ зөвлөмж авах, даатгалын багцад орсон эмч нарыг шалгах эсвэл онлайнаар хайж болно. Эмч эсвэл эх баригч сонгохдоо юуг анхаарах талаар илүү ихийг судлаарай.
Гэр бүлийн эрүүл мэндийн түүхийг нэгтгэх
Хоёр талын гэр бүлийнхнээс өвчлөлийн түүхийг нь асууж мэдээрэй. Таны эмч аль нэг талаас удамшдаг архаг өвчин эсвэл генетикийн эмгэг байгаа эсэхийг мэдэхийг хүсдэг.
Жирэмсний апп татах
Мэргэжлийн жирэмсний мэдээлэл, хэрэгтэй багажууд, ургийн хөгжлийн дэлгэрэнгүй зураг үзэхийг хүсвэл BabyCenter-ийн жирэмслэлт ба төрсний дараах үеийн үнэгүй апп-ийг татаж аваарай.
Жирэмсний витаминаа ууж эхлэх
Хэрвээ та жирэмсний витамин ууж эхлээгүй бол одоо эхлэх тохиромжтой үе. Ялангуяа фолийн хүчлийг хангалттай хэмжээгээр авах нь маш чухал. Энэ нь таны хүүхэд мэдрэлийн гуурсын төрөлхийн гажиг (жишээ нь, нуруу нээлттэй төрөх – spina bifida) үүсэх эрсдэлийг ихээр бууруулдаг.
Кофеин багасгах
Судалгаанууд их хэмжээний кофеин хэрэглэх нь зулбах болон жирэмсний бусад хүндрэлтэй холбоотойг харуулсан. Тиймээс Америкийн Эмэгтэйчүүдийн Эмч нарын Коллеж жирэмсэн эмэгтэйчүүдэд өдөрт 200 мг-аас ихгүй кофеин хэрэглэхийг зөвлөдөг (энэ нь том аяга кофе орчим).
Жирэмсний 5 долоо хоногтой үеийн гэдэсний өөрчлөлт
5 долоо хоногтой жирэмсэн үед гэдэс тань бага зэрэг өөрчлөгдөж харагдаж магадгүй — их хоол идсэн мэт болдог. Зарим эмэгтэйчүүдэд гормоны өөрчлөлтөөс шалтгаалсан гэдэс дүүрэлт (хаван, хий гарах) нь жирэмсний хамгийн эхний шинжүүдийн нэг байдаг. Тиймээс умай тань одоогоор маш жижиг байгаа ч бэлхүүс орчмын хувцас илүү бариу санагдаж болно.
Харин заримд нь огт өөрчлөлт харагдахгүй байх нь хэвийн. Жирэмсэн үед хэзээ, хэрхэн гэдэс гарах нь хүн бүрт өөр байдаг.
Жирэмсний эхний гурван сард та дотор муухайрах, бөөлжихөөс болж хоолны дуршил багассанаар их идэх хүсэлгүй байх нь элбэг. Энэ нь хэвийн бөгөөд таны хүүхэд одоогоор маш жижиг учир нэмэлт илчлэг авах шаардлагагүй. Ихэнх хүмүүс эхний гурван сард 1.5–2.5 кг орчим жин нэмж болдог (жин нэмэхгүй байх ч хэвийн).
Зарим эмэгтэйчүүд жирэмсний эхэн үед жин хасах нь бий. Ихэнхдээ энэ нь аюулгүй. Гэхдээ хэт их жин хасаж байгаа бол, эсвэл hyperemesis gravidarum (маш хүнд өглөөний дотор муухайрал) байгаа гэж сэжиглэж байвал яаралтай эмчдээ мэдэгдээрэй.